مطالعات کار و حمایت اجتماعی

مطالعات کار و حمایت اجتماعی

خاموشی کارخانه‌ها، تاریکی سفره‌ها: تحلیل جامعه‌شناختی تأثیر ناترازی برق بر رفاه کارگران و بحران تولید در ایران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی اقتصادی و توسعه گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه جامعه شناسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران
چکیده
مقدمه: خاموشی‌های گسترده برق در ایران، فراتر از یک مسئله فنی، به بحرانی ساختاری در نظام تولید صنعتی و رفاه اجتماعی تبدیل شده است. این مقاله با رویکردی میان‌رشته‌ای و جامعه‌شناختی، به تحلیل تأثیر ناترازی برق بر ساختار تولید و معیشت کارگران در ایران می‌پردازد.
روش‌: پژوهش با روش کیفی و ترکیبی از نظریه زمینه‌ای و تحلیل گفتمان انتقادی، از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۵ کارگر صنایع مختلف و مشاهده میدانی در شهرک‌های صنعتی استان تهران و البرز انجام شده است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد خاموشی‌های برق سه پیامد اصلی در پی داشته است: نخست، بازتولید نابرابری‌های ساختاری میان بنگاه‌های بزرگ و کوچک و میان مناطق توسعه‌یافته و کمتر توسعه‌یافته؛ دوم، کاهش رفاه کارگران از طریق کاهش درآمد، افزایش فشار روانی، بی‌ثباتی شغلی و افزایش خطرات ایمنی؛ سوم، شکل‌گیری راهبردهای سازگاری فردی و اضطراری (خرید ژنراتور، ساخت ژنراتور دست‌ساز، تغییر ساعات کاری) که عمدتاً پرهزینه و ناپایدارند.
نتیجه‌گیری: تحلیل مبتنی بر نظریه میدان بوردیو و جامعه ریسک بک نشان می‌دهد که خاموشی‌ها موازنه سرمایه در میدان تولید را برهم زده و ریسک‌های مدرن را به شکلی نابرابر میان گروه‌های اجتماعی توزیع کرده‌اند. مقاله با تأکید بر ضرورت بازاندیشی در سیاست‌گذاری انرژی با رویکردی اجتماعی-اقتصادی و عدالت‌محور نتیجه‌گیری می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات