مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر تاب‌آوری اقتصادی کارگران صنعتی در برابر شوک‌های اقتصادی با تأکید بر نقش واسطه‌ای چهار مکانیسم حمایت متقابل، دسترسی به اطلاعات، تقویت اعتماد به نفس و کاهش هزینه مبادله انجام شد.
روش‌شناسی: پژوهش کاربردی و از نوع توصیفی-پیمایشی همبستگی بود. جامعه آماری شامل کارگران صنعتی شهرک‌های صنعتی تهران (چهاردانگه، شمس‌آباد، اشتهارد و عباس‌آباد) به تعداد ۱۲۵,۰۰۰ نفر بود. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۳۸۵ نفر محاسبه و با احتساب ۲۰ درصد افت به ۴۸۰ نفر افزایش یافت.
یافته‌ها: میانگین سرمایه اجتماعی (۶۸.۴۲ از ۱۲۰) و تاب‌آوری اقتصادی (۵۸.۷۳ از ۱۰۰) در سطح متوسط بود. پایین‌ترین بعد سرمایه اجتماعی، اعتماد نهادی (۱۳.۵۴) و بالاترین، انسجام اجتماعی (۱۹.۳۱) بود. در تاب‌آوری، سازگاری (۱۵.۴۲) و تحول (۱۵.۲۵) بالاترین و بازیابی (۱۳.۸۱) پایین‌ترین میانگین را داشتند. تفاوت معناداری بین تاب‌آوری کارگران با قرارداد دائم (۶۳.۲۴) و موقت (۵۵.۴۷) مشاهده شد (t = 5.87, p < 0.001). همچنین تفاوت معناداری بین صنایع مختلف وجود داشت (F = 4.23, p = 0.001) و صنایع غذایی و شیمیایی بالاترین و نساجی پایین‌ترین تاب‌آوری را نشان دادند.
نتیجه‌گیری: سرمایه اجتماعی به عنوان منبعی حیاتی و کم‌هزینه، به طور مستقیم و غیرمستقیم از طریق مکانیسم‌های چهارگانه (به ویژه تقویت اعتماد به نفس) تاب‌آوری اقتصادی کارگران صنعتی را افزایش می‌دهد. با توجه به سطح پایین اعتماد نهادی، تقویت انسجام اجتماعی، مشارکت مدنی و حمایت عاطفی در محیط کار می‌تواند تا حدی جایگزین حمایت‌های رسمی شود.