مقدمه: اقتصاد پلتفرمی در ایران طی دهه گذشته رشد چشمگیری داشته است. با وجود میلیون‌ها کاربر روزانه پلتفرم‌هایی مانند اسنپ، تپسی و اسنپ‌فود، مطالعه نظام‌مندی درباره شرایط کار، استثمار و بی‌ثباتی شغلی کارگران این پلتفرم‌ها انجام نشده است. هدف این پژوهش، مطالعه جامعه‌شناختی مدیریت الگوریتمی، بی‌ثباتی شغلی و راهبردهای مقاومت در میان کارگران پلتفرم‌های دیجیتال در ایران است.
روش: این پژوهش با رویکرد ترکیبی اکتشافی متوالی انجام شد. در بخش کیفی، ۳۰ مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته با رانندگان و پیک‌های پلتفرم‌های اسنپ، تپسی، اسنپ‌فود و الوپیک در شهرهای تهران و کرج انجام گرفت. داده‌ها با روش نظریه زمینه‌ای و کدگذاری سه‌مرحله‌ای تحلیل شدند. در بخش کمی، ۳۸۰ پرسشنامه با طیف لیکرت ۵ درجه از همان جامعه جمع‌آوری گردید. روایی ابزار با تحلیل عاملی تأییدی (CFI=0.92, RMSEA=0.06) و پایایی با آلفای کرونباخ (α=0.89) تأیید شد.
یافته‌ها: بخش کیفی به استخراج ۴ تم اصلی انجامید: (1) الگوریتم به عنوان سرپرست پنهان و تنبیه‌کننده، (2) بی‌ثباتی فراگیر و ناامنی مزمن، (3) فشار کاری مزمن و پیامدهای سلامت، (4) مقاومت محدود و فردی. بخش کمی نشان داد ۷۴٪ از پاسخ‌دهندگان الگوریتم را منبع اصلی استرس می‌دانند، ۶۸٪ بیمه درمانی ندارند، ۷۹٪ درآمد ثابت ندارند و میانگین بی‌ثباتی شغلی (۴.۳۵ از ۵) بالاترین نمره را در میان ابعاد پژوهش داشت.
نتیجه‌گیری: اقتصاد پلتفرمی در ایران بازتولیدکننده نابرابری، بی‌ثباتی و نوع جدیدی از استثمار الگوریتمی است. کارگران پلتفرمی در یک «سه‌گانه بحران» (الگوریتم سرکوب‌گر، بی‌ثباتی فراگیر، سرمایه اجتماعی ضعیف) گرفتار شده‌اند.