مطالعات کار و حمایت اجتماعی

مطالعات کار و حمایت اجتماعی

بررسی ناامنی اقتصادی و ارزش‌های اجتماعی ازدواج در شهر تهران: مطالعه مقایسه‌ای محله‌های حاشیه‌نشین و غیر حاشیه‌نشین

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه تهران، ایران
چکیده
مقدمه: جامعۀ ایرانی هم‌اکنون به دلایل مختلفی با چالش‌های قابل‌توجهی ازجمله ناامنی اقتصادی مواجه است که این امر توانسته تغییراتی را در حوزۀ ارزش‌های اجتماعی، به‌ویژه ارزش‌های پیرامون ازدواج ایجاد کند. هدف اصلی این مقاله، شناسایی جهت‌گیری ارزش‌های ازدواج ناشی از ناامنی اقتصادی در میان ساکنان محله‌های حاشیه‌نشین در مقایسه با محله‌های غیر حاشیه‌نشین شهر تهران است.
روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد ترکیبی، کیفی (تئوری زمینه‌ای) و کمی (پیمایش) و نمونه‌گیری هدفمند و نظری انجام شد. به همین منظور در بخش کیفی، از زنان و مردان بالای ۱۸ سال محله‌های حاشیه‌نشین مناطق ۴ و ۱۹ و همچنین جهت مقایسه با سایر محله‌های غیر حاشیه‌نشین همین مناطق، ۳۰ مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته انجام گرفت و در بخش کمی نیز 400 پرسشنامه از همان جامعه آماری، جمع‌آوری گردید.
یافته‌ها: بخش کیفی باتوجه‌به یافته‌ها، مقوله‌های انتخابی «بازنمایی ازدواج به‌مثابه نهاد ضروری نظم و بقا در بستر گذار ارزشی» و «ناامنی اقتصادی و گرایش به ارزش‌های مادی ازدواج» برساخت شدند. بخش کمی نیز نشان داد محله‌های حاشیه‌نشین بالاترین میزان یعنی 84.6 در صد و محله‌های غیر حاشیه‌نشین 72.8 در صد به سمت ارزش‌های التقاطی متمایل به مادی بود.
نتیجه‌گیری: به دلیل گستردش فراگیر ناامنی اقتصادی در تمامی محله‌های موردمطالعه، چه حاشیه‌نشین و چه غیر حاشیه‌نشین، ارزش‌های اجتماعی ازدواج به سمت ارزش‌های مادی گرایش یافته است که این امر، نشان از قطبی شدن ارزش‌های اجتماعی ازدواج است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات